KURNAZLIK TANRISI:LOKİ

KURNAZLIK TANRISI:LOKİ

Temmuz 28, 2021 0 Yazar: Gülsüm

Bir tanrı bir dev bir avenger son zamanların en bilinen mitolojik ögesi. Popüler kültür kısmını bir kenara koyduğumuzda Loki İskandinav mitolojisinin en bilinen tanrılarından birisi. Belki de insana en yakın doğaya sahip tanrı, saf iyiliği temsil etmediği gibi sadece kötü de diyemeyeceğimiz bir doğası var. Hadi biraz o doğayı ve mitolojideki izleriyle Loki’yi inceleyelim.

 İskandinav Mitolojisi en kalabalık ve korununmuş mitolojilerden biridir. Bütün bir mitolojiyi tek yazıda incelenemeyeceği aşikar iken bu mitlerin temelinde olan karakterlerden bahsederek başlayacağım.  Öncelikle İskandinav mitolojisinin ana yapı taşlarına bakmalıyız.  Bunlar: Devler ve Tanrılar. Devler kaosu ve kargaşayı temsil eden savaşmaya istekli taraf iken Tanrılar Düzeni ve iyiliği temsil ediyordu. Ve aralarındaki savaş Odin ve kardeşlerinin ilk dev Ymir’i ve o zaman var olan devlerin çoğunu öldürmesiyle başlar. Yıllar sonra kaçan devlerin güçlenip tekrar Tanrılara saldırmasıyla devam eder ve Ragnarok’a kadar devam eder.

Loki’nin hikayesine dönecek olursak bir buz devi olarak doğan Loki daha sonra savaş sırasında Tanrılara yardım eder ve Odin’in kan kardeşi olarak Tanrıların yanında Asgard’da yer alır. Kurnazlık ve kötülük tanrısı olarak mitlerde yer alan Loki Tanrılar içindeki garip kişiliği nedeniyle diğerlerinden ayrışırdı. Tanrılara oyunlar oynayarak eğlenirdi.

Tanrıçalardan biri olan ve Thor’un karısı olan Toprak Tanrıçası Sif’in Thorla olan ilişkisini kıskandığı için Tanrıçanın göz alıcı güzellikte ve beline kadar indiği tasvir edilen diğer Tanrıçaların bile hayran olduğu saçlarını Sif uyurken keser. Sonrasında Thor’un korkusundan kaçar ve cücelere sığınıp yardım ister.

Loki’nin oyunları sevdiğinden bahsetmiştik. Bu hilekar dostumuz karşısındakini etkilemek için her türlü kılığa girebilir ve hatta cinsiyetini bile değiştirebilir. Bir aygırı etkilemek için kısrak kılığına girdiği ve hatta o aygırdan 8 ayaklı bir tay doğurduğunu anlatan hikayeler mitlerde yer alır. Bu tayı kan kardeşi Odin’e hediye eder. Loki’nin tek çocuğu bu tay değildir. Buz devlerinden olan eşi Angrboda’dan Hel, Fenrir(dev bir kurt), Jormungandr(devasa bir yılan /Midgard Yılanı) diğer karısı ise Sigyn idi. Ondan da iki çocuğu olmuştur. Narfi ve Vali.

Loki ve çocuklarının Ragnarok’da payları var. Bunu bir başka yazımızda detaylı olarak ele alırız. Loki’nin hikayesine dönecek olursak onun oyunları yine ona zarar verecek.

Asgard’ın sevgi pıtırcığı Tanrısı ve Odin’in oğlu Balder’in gördüğü kabuslardan korkmasıyla Annesine gidip durumu anlatmasından sonra Tanrıça Frigg bütün tanırları çağırıp onlara yemin ettirir. Yemin sayesinde isterlerse bile Balder’e zarar veremeyeceklerdir. Loki bunu duyduktan sonra kılık değiştirerek Frigg ile sohbet etmeye başlar. Uzun süre konuştuktan sonra zarar verebilecek tek şeyin Asgard’ın sınırında yetişen ökse otu olduğunu öğrenir. Loki ökseotlarını toplar. Bir mızrağın ucuna bağlar ve kör olan Tanrı Hodr’ı kandırarak mızrağı Balder’e atmasını sağlayıp ölümüne sebep olur. Odin oğlunun ölümünden sonra çok kızar. Loki’nin oğlunu öldürtür ve bağırsaklarını çıkartarak bağırsaklardan zincir yaptırarak Loki’yi Midgard’ın altında bir mağaraya o zincirlerle bağlatır. Mağaranın tavanına zehirli bir yılan yerleştirildi. Loki’nin üstüne yılanın zehirleri damlıyordu. Loki’nin karısı Sigyn’e Loki’ye yardım edebilmesi için tahta bir tas verilir. Yılanın zehrinden Loki’yi korumak için tasla onun yanında bekler. Doldukça boşaltmaya gider. Bu sürede zehir Loki’ye zarar verir ve Loki’nin acı çektiği zamanda Midgard sallanır. Depremlerin kaynağı budur. Hatta o kadar acı verir ki o zehir çığlıklarını Tanrılar duyar.

Loki uzun yıllar burada kalır. İskandinav Mitolojisine göre Ragnarok her şeyin sonunu getiren kıyamettir. Hangi Tanrının ne zaman öleceği bellidir. Her şey son bulmalı ki tekrar başlayabilsin. Bu son bulma sırasında Loki cezasından kurtulacak ve son savaşta Heimdall ile dövüşecektir. Bu dövüşün bir kazananı olmayacak ve ikisi de ölecektir.

bütün bunların dışında İskandinav Mitolojisiyle birlikte Loki de son yıllarda popülerlik kazandı. Özellikle Marvel yapımlarıyla Loki sevilen ve bilinen bir karakter halini aldı. Ama bu hikayeler mitlerle bağlantılı olsa da değiştirilmiş ve kurgulanmıştır. İskandinav Mitolojisini konu alan Ragnarok dizisi ise mitolojiyle daha sıkı bağları olan günümüzde geçen bir hikayedir. Öyle ya da böyle Loki ideal bir Tanrı ve ya insan olmasa da sevilen bir karakter olarak günümüzde bilinmekte ve popülerliği giderek artmakta. Ne diye bilirim ki sorunlu tipler her dönem dikkat çekmeyi başarıyor.