BAYRAMINIZ ZEHİR OLMASIN!!

BAYRAMINIZ ZEHİR OLMASIN!!

Temmuz 19, 2021 0 Yazar: Özge Boncukluoğlu

Neredeyse her Kurban Bayramı’nda haberlerde veya çevremizde  sıkça rastladığımız etten zehirlenme vakalarındaki artışlar bizleri endişelendiriyor. Bu yazımızda et ve et ürünlerinden meydana gelen zehirlenmelerin neden olduğu , bu zehirlenme risklerini en aza indirmek ya da hiç yaşamamak adına almamız gereken bazı önemli önlemlerden bahsedeceğim. Kurban Bayramını sevdiklerimizle birlikte  mutlu ve en önemlisi sağlıklı geçirmek amacı ile alınması gereken önlemler mutlaka dikkate alınmalıdır.

 Gıdaların bozulmasının ve gıda zehirlenmelerinin başlıca kaynağını oluşturan patojen mikroorganizmaların gıda maddesi ile  kontamine olması (bulaşma) ve mikroorganizmanın çoğalarak toksin salgılaması ile gıda zehirlenmeleri meydana gelebilmektedir. Hayvansal kaynaklı gıdalardan et ve et ürünleri , uygun koşullarda saklanmadığında çabucak bozulan ve gıda zehirlenmesi açısından büyük tehlike oluşturabilecek besinlerin başında gelmektedir. Et ürünlerinde bulunabilecek patojen bakteriler, birçok yolla insana geçebilir ve hastalığa neden olabilmektedir. Ayrıca mikroorganizmanın türü ve sayısı , gıdanın bozulma süresini ve gıdada veya kişide meydana getireceği etkileri de belirlemektedir.

 Kurban Bayramında Zehirlenmeler Neden Artar ?

 Gıdalarda bulunabilecek  istenmeyen mikroorganizmaların gıdalardan uzak tutulmasını sağlamak , üremelerini durdurmak , basit ve doğru pişirme yöntemleri kullanarak sayılarını düşürmekte ki amaç zehirlenme riskini önemli ölçüde azaltmaktır. Özellikle zehirlenme vakalarının daha da arttığı Kurban Bayramı dönemlerinde , kesilen etin , kesim aşamasından tabağımıza gelene kadar geçirdiği süreçlerde ( bir yerden bir yere taşıma  , farklı işlemlerin uygulanması. ) önlemler doğru bir şekilde alınmazsa , ete farklı mikroorganizmaların eklenmesi veya mevcut mikroorganizma sayısında meydana gelebilecek artış sonucunda zehirlenmelerin önüne geçilemeyebilir.

Et ve Et Ürünlerinden  Kaynaklı Gıda Zehirlenmelerinin Önlenmesi Amacıyla Alınması Gereken Önlemler :

  • Satın alınan hayvanların veteriner belgesi mutlaka bulunmalı ve incelenmelidir.
  • Denetimsiz yerlerde kurban kesilmemelidir.
  • Ete hava, hayvan kesen kişiler, kullanılan kaplar vs. yoluyla gerçekleşecek bulaşmayı önlemek amacı ile  temiz bıçak ve malzemelerin  kullanılması, etlerin konulacağı kapların iyice yıkanmış olması ,  kurban kesen kişilerin el ve kıyafet temizliği ete bulaşabilecek yeni mikroorganizmaların önlenmesi açısından önemlidir. Genel olarak her aşamada hijyen kurallarına dikkat edilmesi gerekir.
  • Kesim işlemi sonrasında etin taşınması için kullanılacak araçların temizliği ve konulacak kapların hijyenik olmasına dikkat edilmelidir.
  • Taşınma süresine  bağlı olarak ortamın sıcaklığı kontrol edilmeli ve etler soğutmalı dolaplarda taşınmalıdır.
  • Çiğ ete dokunmadan öncesinde ve sonrasında eller mutlaka yıkanmalı , parçalama işlemi ile birlikte ette mevcut olan ya da çevreden bulaşabilecek mikroorganizma sayısında artış olabileceğinden ,tüketilecek kısmın ayrılarak , geriye kalan etin parçalara ayrılarak paketlere bölüştürülüp ve derhal soğutulması gerekmektedir.

Neredeyse her Kurban Bayramı’nda haberlerde veya çevremizde  sıkça rastladığımız etten zehirlenme vakalarındaki artışlar bizleri endişelendiriyor. Bu yazımızda et ve et ürünlerinden meydana gelen zehirlenmelerin neden olduğu , bu zehirlenme risklerini en aza indirmek ya da hiç yaşamamak adına almamız gereken bazı önemli önlemlerden bahsedeceğim. Kurban Bayramını sevdiklerimizle birlikte  mutlu ve en önemlisi sağlıklı geçirmek amacı ile alınması gereken önlemler mutlaka dikkate alınmalıdır.

 Gıdaların bozulmasının ve gıda zehirlenmelerinin başlıca kaynağını oluşturan patojen mikroorganizmaların gıda maddesi ile  kontamine olması (bulaşma) ve mikroorganizmanın çoğalarak toksin salgılaması ile gıda zehirlenmeleri meydana gelebilmektedir. Hayvansal kaynaklı gıdalardan et ve et ürünleri , uygun koşullarda saklanmadığında çabucak bozulan ve gıda zehirlenmesi açısından büyük tehlike oluşturabilecek besinlerin başında gelmektedir. Et ürünlerinde bulunabilecek patojen bakteriler, birçok yolla insana geçebilir ve hastalığa neden olabilmektedir. Ayrıca mikroorganizmanın türü ve sayısı , gıdanın bozulma süresini ve gıdada veya kişide meydana getireceği etkileri de belirlemektedir.

 Kurban Bayramında Zehirlenmeler Neden Artar ?

 Gıdalarda bulunabilecek  istenmeyen mikroorganizmaların gıdalardan uzak tutulmasını sağlamak , üremelerini durdurmak , basit ve doğru pişirme yöntemleri kullanarak sayılarını düşürmekte ki amaç zehirlenme riskini önemli ölçüde azaltmaktır. Özellikle zehirlenme vakalarının daha da arttığı Kurban Bayramı dönemlerinde , kesilen etin , kesim aşamasından tabağımıza gelene kadar geçirdiği süreçlerde ( bir yerden bir yere taşıma  , farklı işlemlerin uygulanması. ) önlemler doğru bir şekilde alınmazsa , ete farklı mikroorganizmaların eklenmesi veya mevcut mikroorganizma sayısında meydana gelebilecek artış sonucunda zehirlenmelerin önüne geçilemeyebilir.

Et ve Et Ürünlerinden  Kaynaklı Gıda Zehirlenmelerinin Önlenmesi Amacıyla Alınması Gereken Önlemler :

  • Satın alınan hayvanların veteriner belgesi mutlaka bulunmalı ve incelenmelidir.
  • Denetimsiz yerlerde kurban kesilmemelidir.
  • Ete hava, hayvan kesen kişiler, kullanılan kaplar vs. yoluyla gerçekleşecek bulaşmayı önlemek amacı ile  temiz bıçak ve malzemelerin  kullanılması, etlerin konulacağı kapların iyice yıkanmış olması ,  kurban kesen kişilerin el ve kıyafet temizliği ete bulaşabilecek yeni mikroorganizmaların önlenmesi açısından önemlidir. Genel olarak her aşamada hijyen kurallarına dikkat edilmesi gerekir.
  • Kesim işlemi sonrasında etin taşınması için kullanılacak araçların temizliği ve konulacak kapların hijyenik olmasına dikkat edilmelidir.
  • Taşınma süresine  bağlı olarak ortamın sıcaklığı kontrol edilmeli ve etler soğutmalı dolaplarda taşınmalıdır.
  • Çiğ ete dokunmadan öncesinde ve sonrasında eller mutlaka yıkanmalı , parçalama işlemi ile birlikte ette mevcut olan ya da çevreden bulaşabilecek mikroorganizma sayısında artış olabileceğinden ,tüketilecek kısmın ayrılarak , geriye kalan etin parçalara ayrılarak paketlere bölüştürülüp ve derhal soğutulması gerekmektedir.
  • Et kesmek amacıyla kullanılan kesme tahtaları başka gıda maddesinin kesilmesi için kullanılmamalıdır.
  • Etin tüketilmek istendiğinde , buzluktan çıkarılarak öncelikle buzdolabında çözülmelidir , mutfak tezgahı üzerinde kesinlikle bekletilmemelidir.
  • Buzdolabında çözülmeye bırakılan etlerin saldığı suların dolapta bulunan diğer yiyeceklere bulaşarak kontaminasyona neden olabileceğinden etler en alt rafta çözdürülmelidir.
  • Çözdürülen etler hemen kullanılmalı ve  asla tekrardan dondurulmamalıdır çünkü  çözdürüldükten sonra tekrar dondurulan etlerde bakteri sayısının artışı ile besin zehirlenmeleri meydana gelebilmektedir. 
  • Bayramlarda, ağır ve aşırı yemek yenilmesi sonucunda , hazımsızlık, mide bulantısı ve ani tansiyon yükselmesi gibi rahatsızlıklar görülebilmektedir. Etin 1-2 gün buzdolabında dinlendirilmesi  ve pişme süresini azaltarak sindirimi kolaylaştırması nedeniyle birkaç gün sonra tüketilmesi tavsiye edilmektedir.

 Gerekli önlemleri dikkatli ve tedbirli bir  şekilde  alarak bu bayramı sağlıklı geçirmek hepimiz için mümkündür. Sağlığımızı riske atmadan geçirebileceğimiz bir bayram için bu önerileri aklımızdan çıkarmamak gerekmektedir. Bu önerileri uygulamaya geçirdiğimiz sürece ,  tüketeceğimiz besinin hem gıda güvenliğini sağlamış hem de zehirlenmelerin önüne geçmiş olacağız. Herkese sağlıklı ve huzurlu iyi bayramlar dilerim.