BAROK AKIMI

BAROK AKIMI

Haziran 3, 2021 0 Yazar: Ömer Uslu

Bugünkü yazımızda akımlar arasında yeri benim için çok ayrı olan barok akımını, türlerini, eserleri ve mimarideki yerini inceleyeceğiz.

Barok sanatı 16. Yüzyılın sonlarına doğru İtalya’da başlamıştır. Bu akım 18. Yüzyılın başında ise tüm İtalya’ya ve birçok Avrupa ülkesine yayılmıştır. Barok ile birlikte Rönesans’ta dengeli olan görünüm bozulmuştur. Gösteriş ve heyecan bolca bulunan Barokta anlatım oldukça abartılıdır. Bunun sonucunda da ortaya gösterişli mimari yapılar ve eserler ortaya çıkmıştır.

‘’Nedimeler’’, Diego Velazquez (1656)

Barok Resim Sanatı

Barok resim sanatında sıkça işlenen konular arasında azizlerin yaşamı, mitolojik konular, ailelerin tarihi ve kahramanlık öyküleri yer alır. Barok resim sanatının ayırt edici özelliği ise kuvvetli ışığın yüzeylerde gölgeler oluşturacak şekilde yansımasıdır. Bu olay sonucu resimdeki duygu ve hareket güçlenir. Sanatın önde gelen ressamları, Velazquez (İspanya), Bernini (İtalya), Michelangelo (İtalya) ve Vermeer (Hollanda), Caravaggio (İtalya)’dır.

Barok Dönemi Heykelciliği

Bu dönemde hem resim hem de heykel sanatında insanların ruh halini ve iç dünyasını yansıtmak ön plandadır. Heykellerde tıpkı resimlerde olduğu gibi çirkin karakterlere çok yer verilmez. Heykellerde karakterlerin vücut hatları oldukça gerçekçi bir şekilde ele alınır. Heyecan, korku, şiddet gibi ifadeler abartılıdır. Bunların yüz ve vücutta gösterilmesi sanatçı için çok önemlidir. Barok heykelin en büyük temsilcisi Lorenzo BERNİNİ (1598-1680)’dir. Heykeltıraş ve mimar olan sanatçı, heykellerinde insan teninin bütün canlılığını ve sıcaklığını yansıttığından MİCHELANGELO ile kıyaslanacak duruma gelmiştir.

Barok Mimari

Barok Mimari, gittikçe büyüyen Protestanlık akımına karşı Katolik Kilisesi tarafından halkın ilgisini Protestanlıktan uzaklaştırmak ve kayıp ruhları geri kazanmak fikri ile Roma’da ortaya çıkmıştır. Bu dönem içerisinde barok yapılar kilisenin propaganda aracı olarak kullanılmıştır. Roma ve Papalık çevresinde şekillenen bu yapılar; Hristiyan ruhunun tekrar güçlendirilmesini hedefleyen bir anlayış ile kurtuluş yolu olarak topluma sunulmuştur. Kiliseye gitme eylemi farklı bir deneyimle birleştirilerek, Katolik Kilisesi’ne karşı koşulsuz güven ve inancın yeniden canlandırılması hedeflenmiştir. Bunu yaparken Katolik sembolizmine bağlı kalınmıştır. Bu anlamda Dünyada en çok bilinen yapı Giovanni Lorenzo Bernini (1598-1680) tarafından yapılan Vatikan’daki San Pietro Bazilikası’dır.

Bu akımla birlikte yapıların ihtişamı yanında, doğayı biçimlendirmek üzerine de etkili olmuştur. Fıskiyeli havuzlar, görkemli heykeller, devasa bahçeler, süslü ve göz alıcı salonlar Barok mimarinin öne çıkan unsurlarıdır. Tüm bu özellikleri barındıran 17. Yüzyılın en popüler Barok Sarayı ise Paris’teki Versay Sarayıdır.

Barok mimaride en dikkat çeken yapı tipleri kiliseler ve saraylardır. Barok mimari, yaratıcı ve garip yollar kullanarak sütun, kemer ve üçgen alınlıklar gibi geleneksel elemanların klasik biçimini değiştirir.

Barok Mimarinin Genel Özellikleri

  • Kıvrımlı duvarlara sahip cepheler
  • Devasa tavan freskleri
  • Renklerin yoğun kullanımı ve süslemeler
  • Tamamlanmamış veya bilerek yarım bırakılmış mimari öğeler
  • Altın varaklı tavanlar ve duvarlar
  • Çağın en ölümcül hastalığı olan Veba salgınının bitişine ithafen dikilen Veba Sütunları